GOOG - Opera Goyescas - Enrique Granados

Opera Goyescas

van

Enrique Granados

<<< Recensie De Gelderlander, 11 nov 2006

Nog niet eerder in een Nederlands Theater uitgevoerd !

18 november, Cultureel centrum de Reehorst te Ede

25 november, Theater de Lampegiet te Veenendaal

2 december, Stadsschouwburg Nijmegen

Spaanse en Latijns-Amerikaanse muziek is nog steeds erg in. Tango en flamenco zijn 'hot", de exotische fado zang verovert vele harten en in het muziektheater leeft de Zarzuela als nooit tevoren. Al deze stijlen met hun gepassioneerde ritmische dansante maar ook lyrisch-melancholische elementen zitten in deze Granados opera. Het GOOG bestaat uit een voortreffelijk groot koor, en vocaal ensemble en kan bogen op een aantal uitstekende eigen solisten. Ook daarom is gekozen voor GOYESCAS; het 50 minuten durende stuk biedt ruim een half uur koormuziek met een enorme virtuositeit en dynamiek.

We zijn heel trots dat van de vijf hoofdrollen er drie door eigen mensen worden uitgevoerd. Het werk wordt in de oorspronkelijke taal uitgevoerd. Verder zal niet worden gebroken met de stijlperiode (het werk is gebaseerd op diverse schilderijen van Goya) maar krijgt het geheel wel een tijdloze aankleding. Tenslotte is deze muziek met haar sterk folkloristische karakter ook van alle tijden, ja zelfs het verhaal (een 'crime passionnel") is nog steeds actueel.

Goyescas is gemaakt op basis van eerder gecomponeerde pianomuziek van Granados. In de overvloedige koorpartijen zijn er tussendoor passage's die geschikter/functioneler zijn voor kleinkoor/ensemble. In een kort programma vooraf presenteren koor/ensemble/solisten zich in een meer intiemere theatrale setting van liederen van Granados.

Voor de pauze worden de liederen van Enrique Granados begeleid door Chris Kok.

Na de pauze wordt de opera Goyescas begeleid door Akiko Nomoto en Alfredo Armero.

Vanwege de moeilijkheidsgraad zullen Akiko en Alfredo beiden de helft spelen van Goyescas.

Goyescas is voor piano één van de moeilijkst geschreven klavieruittreksels.

Ook voor pianisten is het natuurlijk de kans om deze mensen aan het werk te zien.

Programma Productie 2006

Goyescas - Granados

- Boleras Sevillanas (Volkslied uit Andalusië) Jacqueline Bosch

Véronique Lamers

KOOR

- "La maja de Goya" - Lied van E. Granados Gaby Haerkens

- "El majo discreto" - Lied van E. Granados Véronique Lamers

- "El majo timido" - Lied van E. Granados Evalia Zilverschoon

- "La maja dolorosa II" - Lied van E. Granados Tine den Otter

- "El majo olvidado" - Lied van E. Granados Lorenz Michels

- "Elegia eternal" - Lied van E. Granados Manuela Fraikin

- Dame albricias, hijos d'Eva (Villancico uit Spanje - 16e eeuw) Dubbelkwartet :

Sonja Goldner / Rosa v.d. Minne

Evalia Zilverschoon / Galina Martinus

Dorus Vis / André Meulman

Bob v. Egdom / Werend Vrijlandt

- "Canto Gitano" - Lied van E. Granados Henk Serné

- "La maja y el ruiseñor" uit Goyescas - E. Granados Jacqueline Bosch

- "Las currutacas modestas" - Lied van E. Granados Martine Alink

Galina Martinus

- Coro de Bohemios uit Bohemios - Amadeo Vives Victor : Bernd Duenk

Cossette : Mascha v.d. Kuit

Un Bohemio : Rob Hazenberg

Coro Mujeres/Hombres :

Tine den Otter / Anita Roelofswaard

Annemieke de Jonge / Gaby Haerkens

André Meulman / Frank Perenboom

Lorenz Michels / Bert de Stigter

KOOR

- Boleras Sevillanas (Volkslied uit Andalusië) Jacqueline Bosch

(herhaling) Véronique Lamers

KOOR

P A U Z E

GOYESCAS éénakter van Enrico Granados (F. Periquet)

(Los Majos Enamorados)

SOLISTEN :

Rosario : Jacqueline Bosch

Fernando : Leo van der Plas

Paquiro : Peter Arink

Pepa : Véronique Lamers

Solo : Pieter Troost (solo in "el Fandango")

ENSEMBLE EN KOOR:

Muziek

Eerste tableau

1 El pelele (De stropop) Paquiro + KOOR

2 La calesa (Het rijtuig) Paquiro + Pepa + KOOR

3 Los requiebros (Het compliment/vleierij) Rosario + Fernando

4 Intermedio Instrumentaal

Tweede tableau

5 El balie de Candil (Het bal van Candil) Pepa + Paquiro + KOOR

6 Scène Pepa + Paquiro + Rosario + Fernando + KOOR

7 El Fandango (De Fandango) Pepa + Paquiro + KOOR

Derde tableau

8 Interludio (Intermezzo) Instrumentaal

9 La Maja y el ruiseñor (De "maja" en de nachtegaal) Rosario

10 Dúo de amor en la reja (Liefdesduet in het venster) Rosario + Fernando

11 El Amor y la Muerte (De liefde en de dood) Rosario + Fernando

Geschiedenis

Enrique Granados behoorde tot de grootste pianisten van zijn tijd. Nadat hij met de Danzas español de aandacht had getrokken wijdde hij zich aan het componeren. Hij schreef veel belangrijke pianomuziek in een warm, romantisch idioom, en geïnspireerd op de rijke Spaans volksmuziek. Zijn belangrijkst werk is ongetwijfeld de serie Goyescas voor piano (1911; beelden uit de tijd en leven van de schilder Goya). Deze muziek is van een libretto voorzien en geïnstrumenteerd, zodat ze als opera, met groot succes, kon worden opgevoerd (Metropolitan Theatre of New York in januari 1916). Het werk is nooit in Nederlandse theaters opgevoerd.

Opera in 1 Akte van Enrique Granados (1867 - 1916)

Eerste tableau

De opera begint met een scène vol licht en kleur met een zicht op de ”Pradera de la Florida”, met de kerk van San Antonio op de achtergrond en in de verte de rivier ”Manzanares”, waar manolas en chisperas (Madrileense volkstypes) een pelele (stropop) opgooien. Paquiro, de toreador, wandelt er branieachtig tussendoor en maakt flirtende opmerkingen naar de majas (volksmeisjes) die op de viering aanwezig zijn. Pepa, de vriendin van Paquiro arriveert in haar rijtuig. Zij is bijzonder populair en wordt met groot enthousiasme ontvangen. Enkele ogenblikken later verschijnt Rosario in haar draagstoel, vergezeld door lakeien, ten tonele. Zij is een vrouw van hoge komaf die naar de ”Pradera” is gekomen om haar geliefde Fernando, kapitein van de Koninklijke Garde, te ontmoeten. Paquiro spreekt haar aan en herinnert haar eraan dat zij eens naar het ”Latern-lit Bal”, een populair bal, is geweest en probeert haar over te halen nog eens te gaan. Fernando heeft dit gehoord en gevoelens van twijfel en jaloezie worden bij hem opgewekt. Hij confronteert Paquiro hiermee en zegt dat Rosario naar het bal gaat, maar met hem. Fernando dwingt Rosario dit te beloven. Pepa echter, is geërgerd door het gebrek aan Paquiro's aandacht voor haar. Zij neemt zich voor, gedreven door jaloezie, wraak op hem te nemen.

Tweede tableau

Het tweede tableau start met een elegante dans tijdens het ”Latern-lit Bal”. Rosario en Fernando zijn aanwezig. Door Fernando's hooghartige houding en minachtende woorden raken de gemoederen van de majos en de majas, en Paquiro in het bijzonder, oververhit. Pepa, met haar scherpe opmerkingen en insinuaties ergeren Fernando. Rosario en Pepa raken meer en meer opgewonden tot uiteindelijk Paquiro en de majos Fernando aanvallen. Rosario valt flauw bij het zien van al dit geweld en Fernando en Paquiro maken gebruik van de verwarring en arrangeren een duel op een plaats niet ver van het huis van Rosario. Zij komt bij kennis en verlaat het bal met Fernando. De menigte gaat verder met feesten.

Derde tableau

We bevinden ons in de tuin van het huis van Rosario, met struiken en een ijzeren hek op de achtergrond. Rosario verschijnt en luistert, zittend op een stenen bank, naar het gezang van een nachtegaal. Zij zingt een gepassioneerd liefdeslied. Zij gaat langzaam haar huis binnen en verschijnt aan een van de vensters, waar Fernando haar ziet. Een duet vol passie, liefde en tederheid wordt onderbroken door het indringende geluid van de bel die het fatale uur van het duel tussen Fernando en Paquiro aankondigt. Paquiro, omhuld door een mantel passeert en geeft tekens aan Fernando zonder dat Rosario dit ziet en Fernando gaat hem heimelijk achterna. Rosario, die iets verwacht is erg kwaad en smeekt hem tevergeefs bij haar te blijven. Na een ogenblik van verwarring en stijf van angst stormt zij naar het veld vanwaar zij een pijnlijke gil hoort wanneer Fernando wordt verwond door Paquiro. Zij verschijnt enige tijd later, Rosario ondersteunt de gewonde Fernando, die sterft in de armen van zijn geliefde.